طراحی و اعتباریابی الگوی مفهومی آموزش مجازی مبتنی بر سواد رسانه‌ای در فضای سایبری: رویکردی نوین در تدریس درس زیست‌شناسی در نظام آموزشی عراق - ابراهیم عزیز الزریجی رنا; شریعتمداری مهدی; الشریفی حازم جاسم سحیب; آقا کثیری زهره (مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال, 2024)
هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی یک الگوی مفهومی برای آموزش مجازی مبتنی بر سواد رسانه‌ای در فضای سایبری به‌منظور ارتقاء کیفیت تدریس درس زیست‌شناسی در نظام آموزشی عراق است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی، به تحلیل تجارب زیسته دبیران زیست‌شناسی پرداخت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ معلم مجرب در استان واسط گردآوری و با روش تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌ها به شناسایی سه بُعد اصلی (آموزشی، فناورانه، و حمایتی)، یازده مؤلفه و ۶۵ شاخص منجر شد که ساختار مفهومی آموزش مجازی سواد رسانه‌ای در تدریس زیست‌شناسی را تبیین می‌کنند. در مرحله بعد، اعتبار الگوی طراحی‌شده از طریق روش‌های کیفی همچون بازبینی مشارکت‌کنندگان، تأیید متخصصان، و تحلیل انسجام مضامین مورد سنجش قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ادغام هدفمند سواد رسانه‌ای در آموزش مجازی می‌تواند ضمن ارتقای مهارت‌های یادگیری، تفکر انتقادی و مشارکت دانش‌آموزان، زمینه‌ساز کاهش چالش‌های مفهومی و فناورانه تدریس علوم در بافت‌های آموزشی چالش‌زا نظیر عراق شود. الگوی ارائه‌شده از قابلیت کاربرد در طراحی برنامه‌های درسی، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان، و تولید محتوای آموزشی چندرسانه‌ای برخوردار است و می‌تواند الگویی مؤثر برای ارتقای آموزش مجازی در سایر کشورها با شرایط مشابه فرهنگی و زیرساختی باشد.