ارزیابی سواد هوش مصنوعی و تحلیل ساختار مفهومی آن در میان دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی - امیدی, مصطفی; جامه‌بزرگ, زهرا (مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال)
با توجه به نقش فزاینده‌ی فناوری‌های هوش مصنوعی در آموزش عالی، ارزیابی شایستگی‌های دانشجویان در درک و کاربرد هوش مصنوعی ضروری است. از این رو، هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی سواد هوش مصنوعی و تحلیل ساختار مفهومی آن در میان دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی با تمرکز بر سه مؤلفه‌ی سواد هوش مصنوعی، خودکارآمدی هوش مصنوعی و خودمدیریتی هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی است. گردآوری داده‌ها به شیوه‌ی زمینه‌یابی و با استفاده از پرسشنامه انجام شد. داده‌ها در دو سطح تحلیل شدند: 1) تحلیل توصیفی و آزمون t تک‌نمونه‌ای برای ارزیابی سطح سواد هوش مصنوعی؛ 2) تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری به منظور ارزیابی ساختار مفهومی پرسشنامه. ابزار پژوهش، مقیاس سواد هوش مصنوعی کارولوس و همکاران (2023) بود که بر روی نمونه‌ای 203 نفره از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی در سال تحصیلی 1404–1403 توزیع شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS26 و PLS3 تحلیل شدند. نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان داد که میانگین نمرات دانشجویان در هر سه مؤلفه، به‌طور معناداری بالاتر از سطح متوسط نظری بود. تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که ساختار سه‌بعدی ابزار از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین، ضرایب آلفای کرونباخ و شاخص‌های پایایی ترکیبی، نشان‌دهنده‌ی قابلیت اعتماد بالای ابزار بودند. دانشجویان مورد مطالعه از سطح نسبتاً مطلوبی از سواد هوش مصنوعی برخوردارند. این یافته‌ها می‌تواند در طراحی دوره‌ها و منابع آموزشی مرتبط با AI در دانشگاه‌ها مؤثر واقع شود، به‌ویژه در تقویت خودکارآمدی و مهارت‌های کاربردی دانشجویان.