مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال 1 پیاپی ۳ 2024 12 19 Design and Validation of a Conceptual Model for Media Literacy-Based Virtual Education in Cyberspace: A Novel Approach to Teaching Biology in Iraq’s Educational System طراحی و اعتباریابی الگوی مفهومی آموزش مجازی مبتنی بر سواد رسانه‌ای در فضای سایبری: رویکردی نوین در تدریس درس زیست‌شناسی در نظام آموزشی عراق 294 318 10.61838/medda.1.3.18 FA رنا ابراهیم عزیز الزریجی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزش، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. مهدی شریعتمداری استادیار، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حازم جاسم سحیب الشریفی دانشیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه واسط، واسط، عراق زهره آقا کثیری استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. Journal Article 2024 08 18 <p>The aim of this study is to design and validate a conceptual model for virtual education based on media literacy in cyberspace in order to enhance the quality of biology instruction within the Iraqi educational system. Utilizing a qualitative approach and the descriptive phenomenological method, the study explored the lived experiences of biology teachers. Data were collected through semi-structured interviews with 20 experienced teachers in Wasit Province and analyzed using thematic analysis and coding. The findings led to the identification of three main dimensions (pedagogical, technological, and supportive), eleven components, and 65 indicators that define the conceptual structure of media literacy-based virtual education in biology instruction. In the subsequent phase, the validity of the proposed model was evaluated through qualitative methods such as participant feedback, expert confirmation, and thematic coherence analysis. The results indicate that the purposeful integration of media literacy into virtual education can enhance students’ learning skills, critical thinking, and engagement, while also mitigating conceptual and technological challenges in science teaching, particularly in educational contexts with structural limitations such as Iraq. The proposed model holds practical applicability in curriculum design, professional development of teachers, and the creation of multimedia instructional content, and may serve as an effective framework for improving virtual education in other countries with similar cultural and infrastructural conditions.</p> <p>هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی یک الگوی مفهومی برای آموزش مجازی مبتنی بر سواد رسانه‌ای در فضای سایبری به‌منظور ارتقاء کیفیت تدریس درس زیست‌شناسی در نظام آموزشی عراق است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی، به تحلیل تجارب زیسته دبیران زیست‌شناسی پرداخت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ معلم مجرب در استان واسط گردآوری و با روش تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌ها به شناسایی سه بُعد اصلی (آموزشی، فناورانه، و حمایتی)، یازده مؤلفه و ۶۵ شاخص منجر شد که ساختار مفهومی آموزش مجازی سواد رسانه‌ای در تدریس زیست‌شناسی را تبیین می‌کنند. در مرحله بعد، اعتبار الگوی طراحی‌شده از طریق روش‌های کیفی همچون بازبینی مشارکت‌کنندگان، تأیید متخصصان، و تحلیل انسجام مضامین مورد سنجش قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ادغام هدفمند سواد رسانه‌ای در آموزش مجازی می‌تواند ضمن ارتقای مهارت‌های یادگیری، تفکر انتقادی و مشارکت دانش‌آموزان، زمینه‌ساز کاهش چالش‌های مفهومی و فناورانه تدریس علوم در بافت‌های آموزشی چالش‌زا نظیر عراق شود. الگوی ارائه‌شده از قابلیت کاربرد در طراحی برنامه‌های درسی، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان، و تولید محتوای آموزشی چندرسانه‌ای برخوردار است و می‌تواند الگویی مؤثر برای ارتقای آموزش مجازی در سایر کشورها با شرایط مشابه فرهنگی و زیرساختی باشد.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/178/142