مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال 3 بهار 1405 1404 06 01 Psychological and Educational Principles in the Training of Efficient Human Capital from an Islamic Perspective: Designing a Comprehensive Model اصول روانشناختی و تربیتی در تربیت نیروی انسانی کارآمد از منظر اسلام: طراحی یک الگوی جامع 1 18 10.61838/medda.272 FA حسین غلام پور گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. علی اصغر ماشینچی گروه علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. مختار رنجبر گروه مدیریت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. Journal Article 1404/01/18 <p>This study was conducted with the aim of designing a comprehensive and practical model for the training of efficient human capital based on psychological and educational principles derived from Islamic teachings. The research approach is qualitative and grounded in deductive content analysis of reliable religious and scientific sources. To achieve this objective, the content of verses from the Holy Qur’an, narrations of the Infallibles (peace be upon them), and scholarly texts related to human capital development were carefully examined and analyzed. Purposeful sampling was employed, and data were collected through systematic note-taking methods. Data analysis was conducted using a three-stage thematic coding process (open, axial, and selective coding) within a deductive categorization framework. To ensure the credibility of the findings, criteria of trustworthiness and reliability were applied. The results indicate that the model for training efficient human capital from the perspective of the Islamic educational system is based on three foundational domains: individual, social, and political characteristics. This model was derived from the integration of approximately 204 initial concepts, organized into 16 core categories. These components include: (1) religious knowledge and awareness, (2) creativity and expertise in the field of work, (3) competence, (4) managerial efficiency, (5) courage, (6) decisiveness, (7) humility and avoidance of arrogance, (8) faith and commitment to purpose, (9) trustworthiness in responsibilities, (10) a clean record and absence of misconduct, (11) pursuit of social justice, (12) social interaction with intellectual individuals, (13) understanding societal conditions and enduring hardship, (14) responsibility and initiative in action, (15) simplicity and being a role model, and (16) political insight and the ability to outline general policy directions. In addition, the present study has identified effective educational methods based on Islamic teachings. These methods, derived from approximately 90 initial concepts categorized into 14 central themes, include: (1) effective response, (2) timely reaction, (3) reward, (4) encouragement, (5) firm reaction, (6) reprimand, (7) supervision and monitoring (including overt, covert, and public oversight), (8) tolerance, (9) strength and firmness, (10) role modeling, and (11) emulating the conduct of the Infallible Imams (peace be upon them). Ultimately, the proposed model in this study encompasses all foundational educational principles and, through the application of the identified instructional methods, paves the way for the flourishing and training of efficient and faithful human capital among educators and instructors.</p> <p>این پژوهش با هدف طراحی یک الگوی جامع و کاربردی برای تربیت نیروی انسانی کارآمد، با تکیه بر اصول روانشناختی و تربیتی برگرفته از آموزه‌های اسلامی، انجام شده است. رویکرد تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای قیاسی استوار بر منابع دینی و علمی معتبر می‌باشد. برای دستیابی به این هدف، محتوای آیات قرآن کریم، روایات معصومین (علیهم السلام) و متون علمی مرتبط با تربیت نیروی انسانی به دقت مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. روش نمونه‌گیری هدفمند و جمع‌آوری اطلاعات از طریق روش فیش‌برداری دقیق صورت پذیرفته است. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری موضوعی سه مرحله‌ای (باز، محوری و گزینشی) و نظام مقوله‌بندی قیاسی انجام شده است. برای حصول اطمینان از اعتبار یافته‌ها، از معیارهای باورپذیری و اطمینان‌پذیری استفاده گردیده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که الگوی تربیت نیروی انسانی کارآمد از منظر نظام تربیتی اسلام، بر پایه‌های سه‌گانه ویژگی‌های فردی، اجتماعی و سیاسی استوار است. این الگو از ترکیب حدود ۲۰۴ مفهوم اولیه که در قالب ۱۶ مقوله محوری دسته‌بندی شده‌اند، استخراج گردیده است. این مولفه‌ها عبارتند از: ۱- معرفت دینی و آگاهی، ۲- خلاقیت و دانایی در حوزه کاری، ۳- شایستگی، ۴- کارآمدی در مدیریت، ۵- شجاعت، ۶- قاطعیت، ۷- فروتنی و پرهیز از تکبر، ۸- ایمان و اعتقاد به هدف، ۹- رعایت امانت در مسئولیت، ۱۰- گذشته پاک و نداشتن سوء رفتار، ۱۱- عدالت‌خواهی اجتماعی، ۱۲- تعامل اجتماعی با افراد اهل فکر، ۱۳- درک شرایط جامعه و تحمل سختی‌ها، ۱۴- مسئولیت‌پذیری و پیشگامی در عمل، ۱۵- ساده‌زیستی و الگو بودن، ۱۶- بینش و دانش سیاسی و ترسیم خطوط کلی سیاست حاکم. علاوه بر این، پژوهش حاضر، شیوه‌های تربیتی اثربخش را نیز بر اساس آموزه‌های اسلامی شناسایی کرده است. این شیوه‌ها که از ترکیب حدود ۹۰ مفهوم اولیه در قالب ۱۴ مقوله محوری به دست آمده‌اند، عبارتند از: ۱- واکنش موثر، ۲- عکس‌العمل به موقع، ۳- پاداش، ۴- تشویق، ۵- واکنش قاطعانه، ۶- توبیخ، ۷- نظارت و کنترل (شامل نظارت آشکار، پنهان و مردمی)، ۸- مدارا کردن، ۹- صلابت و قاطعیت، ۱۰- الگوبرداری و ۱۱- الگوبرداری از سیره ائمه معصومین (علیهم السلام). در نهایت، الگوی پیشنهادی این پژوهش، تمامی مبانی تربیتی را پوشش داده و با به‌کارگیری شیوه‌های تربیتی معرفی شده، زمینه‌ساز شکوفایی و تربیت نیروی انسانی کارآمد و مؤمن در مربیان و معلمان خواهد بود.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/272/214