مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال 3 تابستان 1405 1405 06 01 Presenting a Model for Promoting Virtual Educational Leadership in Islamic Azad Universities of Tehran Province ارائه مدلی برای ارتقای رهبری آموزشی مجازی در دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان تهران 1 18 10.61838/medda.314 FA احمد رضا جمعی گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. امیر حسین محمد داودی گروه مدیریت اموزشی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. کامران محمدخانی گروه مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/03/13 <p>This study aimed to design and validate a comprehensive model to enhance virtual educational leadership in Islamic Azad Universities of Tehran Province. A mixed-methods design was applied. In the qualitative phase, thematic analysis using MAXQDA14 was conducted on semi-structured interviews with 15 academic and administrative experts in educational leadership. Based on these findings, key dimensions and indicators were identified. In the quantitative phase, a descriptive-survey approach was used with a researcher-made questionnaire distributed among 202 faculty members in humanities from Islamic Azad Universities, selected through stratified random sampling. Data analysis employed SPSS and PLS software to test validity, reliability, and structural model fit. Four main dimensions—“Virtual Educational Leadership Knowledge,” “Virtual Performance Management and Coaching,” “Virtual Team Leadership Ability,” and “Ethical Behaviors in Virtual Environments”—with 24 components and 41 sub-indicators were identified. Results indicated that “Ethical Behaviors in Virtual Environments” had the highest priority (loading 0.905), while “Virtual Educational Leadership Knowledge” had the lowest (loading 0.805). Among influencing factors, the environmental factor had the strongest effect (0.931), and the economic factor the weakest (0.818). Paired t-tests confirmed a significant gap between the current and desired states of virtual educational leadership (p&lt;0.001). The proposed model offers a practical framework for university leaders and policymakers to strengthen virtual educational leadership and improve the quality of digital teaching and learning in alignment with local organizational and cultural contexts.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی مدلی جامع برای ارتقای رهبری آموزشی مجازی در دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان تهران است. این پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی با استفاده از تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA14، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه رهبری و آموزش عالی انجام و ابعاد، مؤلفه‌ها و زیرعامل‌های مرتبط شناسایی شد. در بخش کمی از روش توصیفی-پیمایشی و پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده گردید. نمونه کمی ۲۰۲ نفر از اعضای هیأت علمی علوم انسانی دانشگاه‌های آزاد استان تهران بود که به‌صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و PLS تحلیل و اعتبار مدل با شاخص‌های روایی و پایایی تأیید شد. چهار بُعد اصلی شامل «دانش رهبری آموزشی مجازی»، «مدیریت عملکرد و مربیگری مجازی»، «توانایی رهبری تیمی» و «رفتارهای اخلاقی در فضای مجازی» به همراه ۲۴ مؤلفه و ۴۱ زیرعامل شناسایی شد. نتایج نشان داد بعد «رفتارهای اخلاقی در فضای مجازی» با ضریب اهمیت 0.905 در اولویت نخست و «دانش رهبری آموزشی مجازی» با ضریب 0.805 در پایین‌ترین اولویت قرار دارد. از میان عوامل مؤثر، عامل محیطی با ضریب 0.931 بیشترین و عامل اقتصادی با ضریب 0.818 کمترین اهمیت را داشت. همچنین آزمون t وابسته تفاوت معناداری بین وضعیت موجود و مطلوب رهبری آموزشی مجازی در این دانشگاه‌ها را نشان داد (p&lt;0.001).مدل ارائه‌شده می‌تواند راهنمایی کاربردی برای مدیران و سیاست‌گذاران آموزش عالی در جهت تقویت رهبری آموزشی مجازی و ارتقاء کیفیت یاددهی-یادگیری در محیط‌های دیجیتال باشد و با شرایط بومی دانشگاه‌های آزاد اسلامی انطباق دارد.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/314/235