مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال در دست انتشار 1406 06 01 Designing a Causal Model of the Key Drivers of Online Research Platform Development: A Grounded Theory and DEMATEL Approach طراحی الگوی علّی پیشران‌های کلیدی توسعه پلتفرم‌های پژوهشی آنلاین: رویکرد نظریه داده‌بنیان و تحلیل دیمتل 1 25 FA مصطفی مرادی پور گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران مهدی بشکوه گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. حسین کاظمی گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران Journal Article 1404 12 09 <p>This study aimed to design and explain a causal model of the key drivers of online research platform development and determine their relative importance, influence, and dependence. This applied-developmental and exploratory study employed a qualitative–quantitative mixed-methods design. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with experts in research management, information technology, digital research infrastructure, and scientific platform management. Participants were recruited through purposive and snowball sampling, and interviews continued until theoretical saturation was achieved. The data were analyzed using grounded theory through open, axial, and selective coding. The extracted dimensions and components were subsequently validated and refined using the fuzzy Delphi method. In the quantitative phase, 16 experts evaluated the pairwise effects among the finalized components. The causal relationships, overall prominence, and net influence or dependence of the components were examined using the Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory method. The test–retest reliability coefficient for interview coding was 87.50%. The fuzzy Delphi results indicated that the differences between the experts’ mean assessments were below the 0.20 threshold for all components; therefore, all nine components were retained, demonstrating expert consensus. The DEMATEL analysis showed that alignment with the institutional research order ((R-C=1.826)) and platform management and governance ((R-C=1.276)) were the strongest net causal drivers. Trust formation or erosion ((R+C=7.431)) and networking and collective action ((R+C=7.101)) had the highest overall prominence and interaction within the causal network. Perceived research outcomes ((R-C=-1.710)), trust formation or erosion ((R-C=-0.699)), networking and collective action ((R-C=-0.515)), researcher competence development or weakness ((R-C=-0.289)), and data protection and research ethics ((R-C=-0.241)) were classified as effect-group components. Sustainable online research platform development should begin with institutional reforms and transparent, accountable platform governance, followed by investment in technological infrastructure, data protection, research ethics, and scientific networking. Strengthening these causal and intermediary drivers can enhance user trust, researchers’ digital competencies, and the perceived benefits of platform-based research.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگوی علّی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر توسعه پلتفرم‌های پژوهشی آنلاین و تعیین میزان اثرگذاری، اثرپذیری و اهمیت نسبی این پیشران‌ها انجام شد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی–توسعه‌ای، ازنظر ماهیت، اکتشافی و ازنظر روش‌شناسی، آمیخته کیفی–کمی بود. در مرحله کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه پژوهش، فناوری اطلاعات، زیرساخت‌های پژوهش دیجیتال و مدیریت پلتفرم‌های علمی گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان با نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند و گردآوری داده‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با رویکرد نظریه داده‌بنیان و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. سپس مؤلفه‌های استخراج‌شده با روش دلفی فازی اعتبارسنجی و پالایش شدند. در مرحله کمی، ۱۶ نفر از خبرگان میزان تأثیر متقابل مؤلفه‌ها را ارزیابی کردند و روابط علّی، درجه اهمیت و جایگاه اثرگذاری یا اثرپذیری آن‌ها با روش دیمتل تحلیل شد. پایایی بازآزمون کدگذاری مصاحبه‌ها ۸۷.۵۰ درصد به دست آمد. نتایج دلفی فازی نشان داد اختلاف میانگین ارزیابی خبرگان در تمامی مؤلفه‌ها کمتر از آستانه ۰.۲۰ بود؛ بنابراین، هر نه مؤلفه تأیید و اجماع نظری حاصل شد. تحلیل دیمتل نشان داد مواجهه با نظم نهادی پژوهش با مقدار (R-C=1.826) و مدیریت و حاکمیت پلتفرم با مقدار (R-C=1.276)، مهم‌ترین عوامل علّی و اثرگذار خالص بودند. شکل‌گیری یا تضعیف اعتماد با (R+C=7.431) و شبکه‌سازی و کنش جمعی با (R+C=7.101)، بیشترین اهمیت و تعامل کلی را در شبکه داشتند. درک پیامدهای پژوهشی با (R-C=-1.710)، شکل‌گیری یا تضعیف اعتماد با (R-C=-0.699)، شبکه‌سازی و کنش جمعی با (R-C=-0.515)، رشد یا ضعف شایستگی پژوهشگران با (R-C=-0.289) و محافظت از داده و اخلاق پژوهش با (R-C=-0.241) در گروه عوامل معلولی قرار گرفتند. توسعه پایدار پلتفرم‌های پژوهشی آنلاین مستلزم آغاز مداخلات از اصلاح نظم نهادی و استقرار حاکمیت شفاف و پاسخ‌گو و سپس تقویت زیرساخت فناورانه، حفاظت از داده‌ها و شبکه‌سازی علمی است؛ زیرا بهبود این پیشران‌ها می‌تواند اعتماد کاربران، شایستگی پژوهشگران و ادراک پیامدهای مطلوب پژوهشی را ارتقا دهد.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/512/338