مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال 3 بهار 1405 1405 02 28 The Effectiveness of Teaching Cognitive and Metacognitive Learning Strategies on Academic Engagement in the Social Context and Academic Self-Regulation in Social Interactions among Gifted High School Students اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر درگیری تحصیلی در بافت اجتماعی و خودتنظیمی تحصیلی در تعاملات اجتماعی در بین دانش‌آموزان نخبه مقطع متوسطه دوره دوم 1 18 10.61838/medda.555 FA اعظم بختیاری رنانی استادیار،گروه علوم تربیتی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران. نفیسه صدر ارحامی استادیار،گروه جامعه شناسی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران. Journal Article 1404 10 02 <p>This study aimed to determine the effectiveness of cognitive and metacognitive learning strategy training on academic engagement in the social context and academic self-regulation in social interactions among gifted high school students. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of all gifted upper-secondary school students in Isfahan during the 2024–2025 academic year. Using convenience sampling, 30 students with intelligence quotient scores above 120 were selected and randomly assigned to an experimental group (n=15) and a control group (n=15). Data were collected using the Bouffard et al. Academic Self-Regulation Questionnaire and the Reeve and Tseng Academic Engagement Questionnaire. The experimental group received eight 90-minute sessions of cognitive and metacognitive learning strategy training, delivered twice weekly, whereas the control group received no intervention. Data were analyzed using multivariate and univariate analyses of covariance (MANCOVA and ANCOVA). The multivariate analysis of covariance indicated a statistically significant difference between the experimental and control groups in the combined dependent variables after controlling for pretest scores (P&lt;0.005). Subsequent univariate analyses demonstrated that cognitive and metacognitive learning strategy training significantly increased academic engagement in the social context (F=197.179, P&lt;0.005, η²=0.45) and academic self-regulation in social interactions (F=146.860, P&lt;0.005, η²=0.39). Thus, the intervention produced significant effects on both educational outcomes among gifted students. Cognitive and metacognitive learning strategy training appears to be an effective educational intervention for improving academic engagement in social contexts and academic self-regulation in social interactions among gifted high school students. By strengthening students’ abilities to plan, monitor, evaluate, and regulate their learning processes, such training may facilitate more active academic participation and more effective regulation of learning-related social interactions.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر درگیری تحصیلی در بافت اجتماعی و خودتنظیمی تحصیلی در تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان نخبه مقطع متوسطه دوره دوم انجام شد. این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان نخبه مقطع متوسطه دوره دوم شهر اصفهان در سال تحصیلی 2024–2025 بود. با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس، 30 دانش‌آموز دارای بهره هوشی بالاتر از 120 انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر یک شامل 15 نفر، گمارش شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی در تعاملات اجتماعی بوفارد و همکاران و پرسشنامه درگیری تحصیلی در بافت اجتماعی ریو و تسنگ جمع‌آوری شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای، دو بار در هفته، آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر نمرات پیش‌آزمون، بین گروه آزمایش و کنترل در ترکیب متغیرهای وابسته تفاوت معناداری وجود داشت (P&lt;0.005). همچنین، تحلیل‌های تک‌متغیره نشان دادند که آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی موجب افزایش معنادار درگیری تحصیلی در بافت اجتماعی (F=197.179, P&lt;0.005, η²=0.45) و خودتنظیمی تحصیلی در تعاملات اجتماعی (F=146.860, P&lt;0.005, η²=0.39) در دانش‌آموزان نخبه شد. آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله آموزشی مؤثر برای ارتقای درگیری تحصیلی در بافت اجتماعی و خودتنظیمی تحصیلی در تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان نخبه مورد استفاده قرار گیرد. این آموزش با تقویت توانایی دانش‌آموزان در برنامه‌ریزی، نظارت، ارزیابی و مدیریت فرایند یادگیری، زمینه مشارکت فعال‌تر آنان در فعالیت‌های تحصیلی و تعاملات اجتماعی مرتبط با یادگیری را فراهم می‌کند.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/555/339