مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال در دست انتشار 1406 08 01 Employability of Upper Secondary School Students in Light of Three Skill Dimensions and Four Contextual Factors: A Systematic Review اشتغال‌پذیری دانش‌آموزان متوسطه دوم در پرتو سه بُعد مهارتی و چهار عامل زمینه‌ای: یک مرور نظام‌مند 1 23 FA مریم خادمی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آزیتا جویباری گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران رضا سورانی یانچشمه گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بابک نصیری قرقانی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 02 14 <p>This study aimed to systematically review the evidence on employability among upper secondary school students and explain it within a framework of three skill dimensions and four contextual factors. This systematic review searched Web of Science, Scopus, ERIC, PsycINFO, ProQuest, Google Scholar, SID, Magiran, and Noormags using terms related to employability, work readiness, employability skills, school-to-work transition, vocational skills, and upper secondary school students. The initial search identified 1,286 records. After removing 312 duplicates, 974 titles and abstracts were screened. Full texts of 158 studies were assessed, and 47 studies met the inclusion criteria and entered the final synthesis. Data were extracted using a structured form and analyzed through directed content analysis and narrative synthesis. Findings were organized into three skill dimensions—technical and vocational skills, cognitive and learning skills, and social-emotional and transferable skills—and four contextual domains—individual, family, school-educational, and socioeconomic/labor-market factors. Social-emotional and transferable skills were reported in 38 studies (80.9%), cognitive and learning skills in 34 studies (72.3%), and technical and vocational skills in 27 studies (57.4%). Among contextual factors, school-educational factors were the most frequent, appearing in 35 studies (74.5%), followed by individual factors (66.0%), family factors (46.8%), and socioeconomic/labor-market factors (42.6%). The strongest cross-study pattern involved the interaction between social-emotional and transferable skills and school-educational factors, reported in 26 studies (55.3%). Internships, career guidance, self-efficacy, communication skills, teamwork, problem solving, and digital literacy were among the most frequently identified contributors to employability. Employability among upper secondary school students is a multidimensional and context-dependent construct emerging from the interaction of technical, cognitive, and social-emotional skills with individual, family, school, and labor-market conditions. Sustainable employability development therefore requires an integrated approach combining skill-based education, self-regulated learning, transferable skills, career guidance, and stronger connections between schools and real work environments.</p> <p>هدف این پژوهش، مرور نظام‌مند شواهد مربوط به اشتغال‌پذیری دانش‌آموزان متوسطه دوم و تبیین آن در قالب سه بُعد مهارتی و چهار عامل زمینه‌ای بود. پژوهش حاضر با روش مرور نظام‌مند انجام شد. جست‌وجوی منابع در پایگاه‌های Web of Science، Scopus، ERIC، PsycINFO، ProQuest، Google Scholar، SID، Magiran و Noormags با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با اشتغال‌پذیری، آمادگی شغلی، مهارت‌های اشتغال‌پذیری، گذار از مدرسه به کار، مهارت‌های حرفه‌ای و دانش‌آموزان متوسطه دوم انجام گرفت. در مرحله اولیه، 1,286 رکورد شناسایی شد که پس از حذف 312 رکورد تکراری، 974 عنوان و چکیده غربالگری شدند. پس از ارزیابی متن کامل 158 مطالعه، 47 مطالعه واجد معیارهای ورود در سنتز نهایی قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از فرم ساختاریافته استخراج و از طریق تحلیل محتوای جهت‌دار و سنتز روایتی بررسی شدند. یافته‌ها در سه بُعد مهارت‌های فنی و حرفه‌ای، شناختی و یادگیری، و اجتماعی ـ هیجانی و انتقال‌پذیر و چهار عامل فردی، خانوادگی، مدرسه‌ای ـ آموزشی و اجتماعی ـ اقتصادی/بازار کار طبقه‌بندی شدند. مهارت‌های اجتماعی ـ هیجانی و انتقال‌پذیر در 38 مطالعه معادل 80.9 درصد، مهارت‌های شناختی و یادگیری در 34 مطالعه معادل 72.3 درصد و مهارت‌های فنی و حرفه‌ای در 27 مطالعه معادل 57.4 درصد گزارش شدند. در میان عوامل زمینه‌ای، عوامل مدرسه‌ای ـ آموزشی با 35 مطالعه معادل 74.5 درصد بیشترین فراوانی را داشتند و پس از آن عوامل فردی با 66.0 درصد، عوامل خانوادگی با 46.8 درصد و عوامل اجتماعی ـ اقتصادی/بازار کار با 42.6 درصد قرار گرفتند. قوی‌ترین الگوی همگرایی بین مطالعات مربوط به تعامل مهارت‌های اجتماعی ـ هیجانی و انتقال‌پذیر با عوامل مدرسه‌ای ـ آموزشی بود که در 26 مطالعه معادل 55.3 درصد مشاهده شد. همچنین، تجربه کارآموزی، مشاوره شغلی، خودکارآمدی، مهارت‌های ارتباطی، کار تیمی، حل مسئله و سواد دیجیتال از پرتکرارترین مؤلفه‌های مرتبط با اشتغال‌پذیری بودند. اشتغال‌پذیری دانش‌آموزان متوسطه دوم سازه‌ای چندبعدی و زمینه‌مند است که از تعامل مهارت‌های فنی، شناختی و اجتماعی ـ هیجانی با عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه‌ای و شرایط بازار کار شکل می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد که توسعه پایدار اشتغال‌پذیری مستلزم رویکردی تلفیقی است که آموزش مهارتی، یادگیری خودتنظیم، مهارت‌های انتقال‌پذیر، مشاوره شغلی و ارتباط مدرسه با محیط واقعی کار را به‌صورت هم‌زمان تقویت کند.</p> https://jmedda.com/jmedda/article/download/613/375