طراحي و تدوين مدل زمينه ای توسعه پاراشنا در ايران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و تدوین مدل زمینه‌ای توسعه پاراشنا در ایران و شناسایی و اعتبارسنجی مؤلفه‌های مؤثر بر توسعه پایدار و عملکردمحور این رشته انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی، از رویکرد نظریه داده‌بنیاد گلیزر استفاده شد و ۱۸ نفر از خبرگان حوزه پاراشنا، مدیران ورزشی، مربیان و متخصصان علوم ورزشی با نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته در میان ۳۸۴ نفر از افراد مرتبط با حوزه پاراشنا اجرا شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. تحلیل کیفی به استخراج ۱۶۸ کد باز، ۱۵ مقوله محوری و هشت مؤلفه اصلی منجر شد. نتایج تحلیل کمی نشان داد شاخص کفایت نمونه‌گیری برابر با 0.71 بود و آزمون کرویت بارتلت معنادار شد (χ²=6908.311، p=0.001). مقادیر آلفای کرونباخ بین 0.70 تا 0.81، پایایی ترکیبی بین 0.79 تا 0.85 و میانگین واریانس استخراج‌شده بین 0.50 تا 0.66 قرار داشت. بارهای عاملی گزارش‌شده از 0.21 تا 0.93 متغیر بودند و تمامی آماره‌های t گزارش‌شده از 1.96 بیشتر بودند. همچنین، شاخص نیکویی برازش مدل برابر با 0.68 محاسبه شد که نشان‌دهنده برازش کلی مطلوب مدل بود. توسعه پاراشنا در ایران مستلزم یکپارچگی حکمرانی راهبردی، تأمین مالی پایدار، استعدادیابی، زیرساخت‌های تخصصی، سرمایه انسانی، خدمات سلامت، حمایت خانواده، تعاملات بین‌المللی و نظام پایش عملکرد است. مدل ارائه‌شده می‌تواند چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و ارتقای عملکرد پایدار پاراشنا در ایران فراهم سازد.