طراحي و تدوين مدل زمينه ای توسعه پاراشنا در ايران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، طراحی و تدوین مدل توسعه پاراشنا در ایران بود. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، از نظریه داده‌بنیاد گلیزر استفاده شد. جامعه پژوهش در این بخش شامل خبرگان و صاحب‌نظران حوزه پاراشنا، مدیران و مسئولان ورزشی، مربیان، متخصصان علوم ورزشی و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان تا دستیابی به اشباع نظری گردآوری و تحلیل شد. در بخش کمی، بر اساس یافته‌های مرحله کیفی، پرسشنامه محقق‌ساخته تدوین و در میان ۳۸۴ نفر از افراد مرتبط با حوزه پاراشنا اجرا شد. روایی و پایایی پرسشنامه بررسی و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اسمارت‌پی‌ال‌اس و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌های بخش کیفی نشان داد مدل توسعه پاراشنا در ایران شامل هشت مؤلفه اصلی شامل حاکمیت راهبردی، سیاست‌گذاری و تأمین مالی پایدار؛ استعدادیابی، مسیر پیشرفت و رقابت؛ زیرساخت، تجهیزات و فناوری‌های تمرینی؛ توسعه سرمایه انسانی تخصصی؛ سلامت، طب ورزشی و علوم ورزشی؛ توانمندسازی فردی و مشارکت خانواده؛ بین‌المللی‌سازی، انتقال دانش و اکوسیستم رسانه‌ای؛ و پایش، ارزشیابی، استانداردسازی و بهبود مستمر عملکرد است. نتایج بخش کمی نیز برازش و اعتبار قابل قبول مدل و معناداری روابط میان مؤلفه‌ها را تأیید کرد. در مجموع، توسعه پاراشنا در ایران نیازمند رویکردی یکپارچه، پایدار و عملکردمحور است و مدل ارائه‌شده می‌تواند چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در مسیر توسعه این رشته فراهم کند.