طراحی مدل تبیین رابطه فرهنگ سازمانی شایسته و استقرار مدیریت دانش: مطالعه اعضای هیئت علمی
کلمات کلیدی:
فرهنگ سازمانی, مدیریت دانش, دانشگاه آزاد اسلامی, فرهنگ سازمانی شایستهچکیده
هدف پژوهش حاضر طراحی و آزمون مدل تبیین رابطه فرهنگ سازمانی شایسته و استقرار مدیریت دانش در میان اعضای هیئت علمی دانشگاههای آزاد اسلامی استان تهران بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل 4687 نفر از اعضای هیئت علمی زن و مرد دانشگاههای آزاد اسلامی استان تهران بود. بر اساس روش نمونهگیری تصادفی خوشهای، 357 پرسشنامه توزیع شد و در نهایت 304 پرسشنامه کامل و قابل تحلیل وارد فرایند تحلیل شد. دادهها با استفاده از دو پرسشنامه محققساخته فرهنگ سازمانی شایسته و استقرار مدیریت دانش گردآوری شدند. روایی ابزارها از طریق روایی محتوایی، روایی سازه، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی بررسی شد و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS و AMOS انجام شد. نتایج مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد مدل نهایی از برازش قابل قبول برخوردار است؛ بهگونهای که شاخصهای برازش مدل شامل χ²/df=1.848، CFI=0.966، GFI=0.876، AGFI=0.851 و RMSEA=0.053 بود. فرهنگ سازمانی شایسته بهطور مثبت و معنادار بعد سازماندهی استقرار مدیریت دانش را پیشبینی کرد (β=0.929, p<0.01). همچنین اثرهای مثبت و معنادار فرهنگ سازمانی شایسته بر ابعاد شناسایی (β=0.912)، اکتساب (β=0.889)، انتشار و تسهیم (β=0.878)، بهکارگیری و اجرا (β=0.846)، بازنگری (β=0.816) و ممیزی و ارزیابی (β=0.793) تأیید شد. مسیرهای درونی مراحل استقرار مدیریت دانش نیز مثبت، قوی و معنادار بودند. نتایج نشان داد فرهنگ سازمانی شایسته یکی از پیشنیازهای اساسی برای استقرار موفق مدیریت دانش در دانشگاههاست. بنابراین، تقویت مؤلفههایی مانند کیفیتمحوری، عدالت و اخلاق حرفهای، مشارکت، رفتار شهروندی، توانمندی و دانشمحوری، رهبری اعتمادساز و فرهنگ متعالی میتواند زمینه لازم را برای سازماندهی، شناسایی، اکتساب، تسهیم، بهکارگیری، بازنگری و ارزیابی دانش فراهم کند.
دانلودها
مراجع
Abdollahi, M. (2015). The role of appropriate organizational culture in establishing knowledge management in order to present a model Islamic Azad University, Sari Branch, Faculty of Humanities, Department of Educational Sciences].
Adinelu, S., Soheili, M., & Faraji, A. (2021). The role of organizational culture in increasing effectiveness and efficiency. New Research Approaches in Management Sciences(36), 57-74.
Akbari, M. S., Ghadami, M., Zamani Moghadam, A., Salehi Amiri, S. R., & Azizabadi Farahani, F. (2020). Identifying the foundations of organizational culture affecting the establishment of knowledge management in the National Library and Archives Organization of the Islamic Republic of Iran. Cultural Management, 14(48), 57-74.
Elyasi, K., Rezvanifar, M., Eskandari, F., & Bayat, K. (2020). Analyzing the components of organizational culture and the role of knowledge management in improving organizational performance at Ayatollah Mousavi Educational and Medical Center, Zanjan. Eighth National Conference on Management and Humanities Research in Iran, Tehran. https://civilica.com/doc/1114304
Ghaedamini Harouni, A., Ebrahimzadeh Dastjerdi, R., Sadeghi, M., & Maherani Barzani, M. (2021). Identifying the structural model of the relationship between organizational culture and leadership styles with knowledge management among faculty members of Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch. Knowledge Retrieval and Semantic Systems Quarterly. https://doi.org/10.22054/jks.2020.51757.1320
Ghasemi, J., Ghazanfari, M., & Yadollahi, A. (2021). Investigating organizational culture using Quinn's model and the feasibility of establishing knowledge management in Soroush Media. Journal of Cultural Management, 14(51).
Haghani, M. (2021). Investigating the relationship between organizational culture and the establishment of knowledge management processes and creativity. First National Conference on Organizational and Management Research, Tehran. https://civilica.com/doc/1202234
Jabbari Moraghoosh, G., Yari Haj Atallah, J., & Maleki Orsin, S. (2021). Identity formation and accountability of medical and paramedical sciences instructors based on spiritual leadership with the mediating role of organizational ethics. Urmia Nursing and Midwifery Journal.
Kiakjoori, D., Kiadliri, S., & Kiani, R. (2025). A Study on the Relationship between Organizational Culture and Knowledge Management in Iranian Organizations. Quarterly Journal of Applied Research in Market Management, 11(39). https://www.ensani.ir/fa/article/610831
Mosadeghrad, A. M. (2015). Fundamentals of Health Care Organization and Management. Dibagaran Publications.
Muis, I. (2025). The Effects of Knowledge Management, Digital Leadership and Organizational Culture on Employee Performance. Sjam, 3(1), 1-16. https://doi.org/10.38035/sjam.v3i1.411
Nguyen, L. T. (2024). How Knowledge-Based HRM Practices Affects Aspects of Innovation Capability Through Knowledge Management: The Moderating Role of Innovative Culture. Global Knowledge Memory and Communication. https://doi.org/10.1108/gkmc-03-2024-0162
Ohani Zanouz, V., Yari Haj Ataloo, J., Adib, Y., & Daneshvar, Z. (2022). Designing an appropriate model for evaluating the quality of electronic curriculum in higher education in the country. Journal of Education Strategies in Medical Sciences, 15(4), 389-400.
Pazhouhan, A. (2025). Investigating the components of organizational culture affecting organizational transformation in Maroon Oil and Gas Production Company. Twenty-Fifth National Conference on Economics, Management, and Accounting, Shirvan. https://civilica.com/doc/2447314
Ranf, D. E., Halmaghi, E.-E., Badea, D., Gorski, A.-T., & Gorski, H. (2024). Modelling the Influences of Universities Culture on Sustainable Development. Management Dynamics in the Knowledge Economy, 12(4), 448-466. https://doi.org/10.2478/mdke-2024-0026
Shahbeyki, S., & Jafari Titkanlou, S. (2024). Examining the Effect of Knowledge Management Strategies on the Financial Performance of Knowledge-Based Agricultural Companies in Khorasan: An Analysis of the Mediating Role of Innovation Capabilities and Corporate Social Responsibility. Quarterly Journal of Entrepreneurship Strategies in Agriculture, 11(2), 160-172.
Shemshadi, I. (2024). The impact of the knowledge-oriented leadership and culture on innovation and performance of organizational with emphasis on the role of mediator of Practices and process of knowledge management. Transactions on Data Analysis in Social Science, 6(2), 45-59. https://civilica.com/doc/826294/
Tabatabaei, S. (2024). A new model for evaluating the impact of organizational culture variables on the success of knowledge management in organizations using the TOPSIS multi-criteria algorithm: Case study. Computers in Human Behavior Reports, 14, 100417.
Yıldız, T., Akan, B. B., Sığrı, Ü., & Dabić, M. (2025). Impact of knowledge-sharing culture on organizational creativity: integrating explicit and tacit knowledge sharing as mediators. Journal of Knowledge Management, 29(4), 1248-1277. https://doi.org/10.1108/JKM-05-2024-0633
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Mahbubeh Abdollahi
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
