اعتبارسنجی الگوی تجارب زیسته تدریس اساتید رشته زبان و ادبیات عربی در دانشگاههای عراق
کلمات کلیدی:
تدریس زبان و ادبیات عربی, روشهای تدریس تعاملی, ارزشیابی فرایندی, توانمندیهای حرفهای, اعتبارسنجی الگوچکیده
پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی الگوی مبتنی بر مؤلفهها و شاخصهای استخراجشده از تجارب زیسته اساتید رشته زبان و ادبیات عربی در دانشگاههای عراق انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی و از نوع پیمایشی بود و الگوی مورد بررسی بر اساس نتایج یک مطالعه کیفی اکتشافی پیشین تدوین شد. جامعه آماری شامل 550 نفر از اساتید و اعضای هیئت علمی رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاههای عراق بود که از میان آنان، 225 نفر با استفاده از روش نمونهگیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته 51 گویهای مشتمل بر هشت مقوله اصلی بود. روایی صوری و محتوایی ابزار با نظر متخصصان و محاسبه نسبت روایی محتوایی بررسی شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی گردید. برای بررسی روایی سازه و اعتبارسنجی الگو از تحلیل عاملی تأییدی با نرمافزار AMOS 23 و شاخصهای χ²/df، IFI، NFI، TLI، CFI و RMSEA استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد مدل کلی از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df=1.221، IFI=0.952، NFI=0.935، TLI=0.928، CFI=0.967 و RMSEA=0.083). همه هشت مقوله اصلی دارای بارهای عاملی بالاتر از 0.30 و در سطح 0.001 معنادار بودند. بیشترین بار عاملی به «چالشهای محتوایی و برنامه درسی» (0.95) اختصاص داشت و پس از آن «چالشهای انگیزشی و شناختی»، «روشهای تدریس خلاقانه و جایگزین» و «کمبودها و محدودیتهای محیط آموزشی» هر یک با بار عاملی 0.84 قرار گرفتند. همچنین، تمامی 51 گویه دارای بار عاملی معنادار بودند و هیچ گویهای از مدل حذف نشد. یافتهها اعتبار سازهای الگوی تجارب زیسته تدریس اساتید زبان و ادبیات عربی را تأیید کرد و نشان داد بهبود تدریس در دانشگاههای عراق مستلزم توجه همزمان به برنامه درسی، انگیزش دانشجویان، روشهای خلاقانه تدریس، ارزشیابی، شرایط محیط آموزشی، نقش فراتدریسی استاد، مدیریت ناهمگونی کلاس و پیچیدگیهای ذاتی زبان عربی است.
دانلودها
مراجع
Abdelbaset, T. E. M., & Jabari, N. A. (2020). Arabic Language Teaching Evaluation Process for Non-Native Speakers. International Journal of Education and Learning, 2(2), 105-110. https://doi.org/10.31763/ijele.v3i1.157
Abu Moor, D. (2025). Proposed Visions for Using Educational Technology in the Absence of Infrastructure during the War on Gaza from Teachers' Perspectives. Journal of the Palestinian Educators Association for Arts and Educational and Psychological Studies, 10(18), 63-81.
Al-Busaidi, F., Al Hashmi, A., Al Musawi, A., & Kazem, A. (2016). Teachers' Perceptions on the Effectiveness of Using Arabic Language Teaching Software in Omani Basic Education. International Journal of Education and Development using ICT, 12(2).
Alhchaimi, S. K. H., Tavangar Marvasti, Z., Al-Abdullah, H. G. S., & Saeidian Khorasgani, N. (2025). Validation of the professional competency model for Arabic language teachers in Al-Muthanna city. Journal of Personal Development and Organizational Transformation, 2(4), 201-213. https://doi.org/10.61838/kman.jpdot.2.4.13
Alhirtani, N. A. (2020). The Use of Modern Teaching Methods in Teaching Arabic Language at Higher Education Phase from the Point View of Arabic Language Professors: A Case of a Premier University. International Education Studies, 13(1), 32-41. https://doi.org/10.5539/ies.v13n1p32
Almelhes, S. A., & Alsaiari, H. E. (2024). A Conceptual Framework for Teaching Arabic as a Second Language. Theory and Practice in Language Studies, 14(7), 2110-2118. https://doi.org/10.17507/tpls.1407.18
Andrian, R., & Yul, W. (2023). Arabic Teaching Efficacy Model (ATEM): A Language Teaching Model Design. International Journal of Arabic-English Studies (IJAES), 23(2). https://doi.org/10.33806/ijaes.v23i2.468
Dajani, B. A. S. (2015). Teaching Arabic Language: Towards a New Beginning That Stimulates Creativity. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 192, 758-763. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.06.086
Facchin, A. (2019). Teaching Arabic as a Foreign Language: Origins, Developments and Current Directions. https://doi.org/10.1515/9789048542901
Imron, K., Abdullah, M. Y., Nurani, Q., Rohayati, E., & Jamanuddin, J. (2024). A New Direction of Arabic Language Teaching: Integration Muthala'ah Text Book and Religious Moderation Concept. Al-Ta'rib: Jurnal Ilmiah Program Studi Pendidikan Bahasa Arab IAIN Palangka Raya, 12(1), 69-88. https://doi.org/10.23971/altarib.v12i1.7779
Mahmoudi, A., & Alipour, F. (2023). Teaching Arabic at the Teacher Training University Using a Combined Method (Presenting a MOOC-Based Model). Biannual Journal of Research in Arabic Language and Literature, 5(2), 43-56. https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://amozesharabi.cfu.ac.ir/article_3538.html&ved=2ahUKEwiPwuzYi-iOAxXSnf0HHSguBycQFnoECBYQAQ&usg=AOvVaw0ybGsQmEO-KC4lBV7RND1o
Mukhametshina, E., Morozova, T., & Shigapova, F. (2020). Teaching Arabic Language via English INTED2020 Proceedings, https://doi.org/10.21125/inted.2020.1803 https://doi.org/10.21125/inted.2020.1803
Sa'Idah, M. A., Diantoro, K., Mahmudah, U., Dolan, E., Santoso, N. A., & Junaedi, S. R. P. (2024). Enhancing Arabic Language Teaching through Artificial Intelligence: Assessing Effectiveness and Educational Implications 2024 3rd International Conference on Creative Communication and Innovative Technology (ICCIT), https://doi.org/10.1109/ICCIT62134.2024.10701089 https://doi.org/10.1109/ICCIT62134.2024.10701089
Yusuf, M. (2023). Development of Arabic Language Teaching Materials with 4D Model for the Second Semester at STAI Al-Furqan Makassar. Bulletin of Science Education, 3(3), 152-170. https://doi.org/10.51278/bse.v3i3.662
Zikriah, Z., & Mauludiyah, L. (2024). Research Trend of Arabic Language Teaching in the World: Systematic Literature Review Based on Scopus Database. Research and Development in Education (Raden), 4(1), 27-48. https://doi.org/10.22219/raden.v4i1.31847
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Athraa Abdulrahem Abdulrdha Abdulrdha (Author); Narges Saeidian Khorasgani; Hussein Kareem Fozan Al-Rahimawi, Nasrolah Ghashghaeizadeh (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
